Investeren in de opleiding van vakmensen levert een bouwbedrijf direct iets op: je vergroot je eigen personeelscapaciteit, je bindt medewerkers aan je bedrijf en je lost een deel van het structurele personeelstekort in de bouw zelf op. Voor bedrijven die moeite hebben om gekwalificeerd personeel te vinden op de arbeidsmarkt, is intern opleiden vaak de meest praktische en betaalbare route. Hieronder vind je antwoord op de meest gestelde vragen over het opleiden van bouwpersoneel.
Wat zijn de concrete voordelen voor een bouwbedrijf dat investeert in opleiding?
Een bouwbedrijf dat investeert in de opleiding van zijn medewerkers vergroot direct zijn vakbekwame personeelsbezetting, verlaagt het verloop en maakt zichzelf minder afhankelijk van een krappe arbeidsmarkt. Opgeleid personeel werkt veiliger, maakt minder fouten en levert werk van hogere kwaliteit, wat je reputatie bij opdrachtgevers ten goede komt.
De voordelen zijn breed en concreet:
- Hogere productiviteit: Een medewerker die zijn vak beheerst, werkt sneller en zelfstandiger. Dat scheelt toezicht en correctiewerk op de bouwplaats.
- Betere personeelsretentie: Medewerkers die zien dat een werkgever in hen investeert, blijven langer. Dat bespaart kosten voor werving en inwerken.
- Minder afhankelijkheid van de arbeidsmarkt: Als je zelf vakmensen opleidt, hoef je minder te concurreren om schaarse, volledig opgeleide werknemers.
- Aantoonbare vakbekwaamheid: Met een NLQF-ingeschaald vakbekwaamheidsbewijs kun je als bedrijf aantonen dat je personeel op een erkend niveau werkt. Dat geeft opdrachtgevers zekerheid.
- Toegang tot subsidies en bonussen: Werkgevers die medewerkers laten opleiden, komen in aanmerking voor financiële ondersteuning via cao-regelingen, SLIM-subsidie en sectorale fondsen.
Kortom: opleiden is geen kostenpost, maar een investering die zich op meerdere vlakken terugbetaalt.
Hoeveel kost het opleiden van een nieuwe vakman in de bouw?
De directe opleidingskosten voor een praktijkgerichte bouwopleiding variëren afhankelijk van de duur en het niveau van de opleiding, maar voor veel bedrijven zijn de netto kosten aanzienlijk lager dan verwacht dankzij subsidies en sectorale vergoedingen. In veel gevallen worden opleidingskosten grotendeels of volledig vergoed.
Welke subsidies zijn er voor het opleiden van bouwpersoneel?
Er zijn meerdere financiële regelingen waar je als werkgever gebruik van kunt maken:
- SLIM-subsidie: De Stimuleringsregeling Leren en Ontwikkelen in mkb-ondernemingen vergoedt een deel van de opleidingskosten voor bedrijven die investeren in de ontwikkeling van hun medewerkers.
- Cao-afhankelijke vergoedingen: Bedrijven die vallen onder de cao Bouw & Infra of de cao Hellende Daken kunnen aanspraak maken op vergoedingen vanuit het O&O Fonds Bouw & Infra. Dit fonds vergoedt soms tot 100% van de opleidingskosten voor zogenaamde kansberoepen, met een maximum van 5.000 euro per persoon.
- Regiospecifieke subsidies: Afhankelijk van de regio zijn aanvullende subsidies beschikbaar, bijvoorbeeld in Groningen, Drenthe en Friesland.
Wat is de vakbekwaamheidsbonus?
Als een medewerker een volledige opleiding afrondt en een vakbekwaamheidsbewijs behaalt op niveau 2, 3 of 4, heeft hij of zij recht op een bonus van 2.900 euro. Hiervan is 2.500 euro voor de werknemer en 400 euro voor jou als werkgever. Voorwaarde is dat je onder de bouw-cao valt en afdrachten hebt gedaan aan het O&O Fonds Bouw & Infra. Dit maakt het financieel aantrekkelijk om medewerkers een volledige opleiding te laten afronden.
Hoe snel is een opgeleide medewerker inzetbaar op de bouwplaats?
Een medewerker die een praktijkgerichte bouwopleiding volgt, is al tijdens de opleiding inzetbaar op de bouwplaats. De meeste opleidingen zijn zo opgezet dat leren en werken parallel lopen: de medewerker doet praktijkervaring op bij het bedrijf en verdiept zijn vakkennis op de opleidingsdagen. Na het afronden van een opleiding van gemiddeld 9 tot 16 dagen werkt hij of zij zelfstandig en vakbekwaam.
De snelheid waarmee iemand volledig inzetbaar is, hangt af van:
- De gekozen opleiding: Kortere modules van 2 tot 6 dagen geven snel basiskennis. Volledige vakopleidingen duren 9 tot 16 dagen en geven een breder vakbekwaamheidsniveau.
- De voorkennis van de medewerker: Iemand met relevante praktijkervaring leert sneller dan iemand die volledig nieuw is in de sector.
- De begeleiding op de werkvloer: Een goede leermeester binnen het bedrijf versnelt de ontwikkeling aanzienlijk.
In de praktijk betekent dit dat een medewerker na een verkorte opleiding van enkele weken al zelfstandig eenvoudige taken uitvoert, en na een volledige opleiding breed inzetbaar is binnen zijn vakgebied.
Wat is het verschil tussen een zij-instromer opleiden en een schoolverlater aannemen?
Een zij-instromer is iemand die al werkervaring heeft in een ander beroep of een andere sector en nu de overstap maakt naar de bouw. Een schoolverlater begint zonder praktijkervaring. Het grote verschil zit in de startpositie: een zij-instromer brengt al werkdiscipline, sociale vaardigheden en soms relevante kennis mee, terwijl een schoolverlater meer basisbegeleiding nodig heeft maar ook meer vormbaarheid heeft voor de cultuur van jouw bedrijf.
Voordelen van een zij-instromer opleiden
- Al gewend aan werken in een professionele omgeving
- Gemotiveerd, want hij of zij heeft bewust voor de bouw gekozen
- Kan sneller zelfstandig werken door bestaande werkervaring
- Vaak realistischer in verwachtingen over het werk
Voordelen van een schoolverlater aannemen
- Geen aangewende gewoonten uit een andere sector om af te leren
- Flexibeler in te zetten voor langere trajecten en doorgroei
- Kan via een regulier mbo-traject of een verkorte opleiding worden opgeleid
- Mogelijk lager startsalaris door gebrek aan werkervaring
Voor bouwbedrijven die snel iemand inzetbaar willen hebben, is een zij-instromer met een praktijkgerichte opleiding vaak de snelste weg. Voor bedrijven die denken op de lange termijn en iemand volledig willen vormen, kan een schoolverlater juist de betere keuze zijn.
Welke bouwspecialisaties zijn het moeilijkst zelf te vinden op de arbeidsmarkt?
Specialistische bouwberoepen zoals leidekker, voeger, dakdekker en kalkzandsteenlijmer zijn bijzonder moeilijk te vinden via de reguliere arbeidsmarkt. Dit zijn vakgebieden met een beperkte uitstroom vanuit het reguliere onderwijs, terwijl de vraag vanuit de sector hoog blijft door renovatie, verduurzaming en herstelwerkzaamheden.
De moeilijkst vindbare specialismen in de bouw zijn onder andere:
- Leidekken: Een ambachtelijk vak met weinig reguliere opleidingsroutes en een vergrijzend bestand aan vakmensen.
- Voegen: Gevraagd bij renovatie en restauratie, maar nauwelijks aangeboden binnen het reguliere beroepsonderwijs.
- Dakdekken: Zowel op het gebied van pannendaken als platte daken is er een structureel tekort aan vakbekwame dakdekkers.
- Kalkzandsteenlijmen: Een specifiek metselwerkgerelateerd vak dat weinig bekendheid geniet buiten de sector.
- Prefab bouwmontage: Door de opkomst van industrieel bouwen groeit de vraag naar monteurs die prefab elementen vakkundig kunnen plaatsen.
Voor deze specialismen geldt dat intern opleiden via een praktijkgerichte leerloopbaan vrijwel de enige realistische manier is om aan vakbekwaam personeel te komen. Wachten op de arbeidsmarkt levert hier zelden resultaat op.
Wanneer is intern opleiden beter dan extern werven?
Intern opleiden is beter dan extern werven wanneer de gewenste specialisatie schaars is op de arbeidsmarkt, wanneer je een medewerker wilt die past bij jouw werkwijze en bedrijfscultuur, of wanneer je de kosten van werving en inwerkperiodes wilt beperken. In sectoren met structurele personeelstekorten, zoals de bouw, is intern opleiden vaak niet alleen beter maar ook de enige haalbare optie.
Kies voor intern opleiden als:
- Het vakgebied te specifiek is om kant-en-klare vakmensen te vinden
- Je al een medewerker in dienst hebt die de potentie heeft maar nog vakkennis mist
- Je een zij-instromer wilt omscholen naar een bouwspecialisatie
- Je gebruik wilt maken van beschikbare subsidies en opleidingsbonussen
- Je medewerkers langdurig aan je bedrijf wilt binden
Extern werven heeft als voordeel dat iemand direct inzetbaar is, maar dat voordeel verdwijnt snel als de zoektocht lang duurt, als de gevonden kandidaat niet bij je bedrijf past of als de gevraagde specialisatie simpelweg niet beschikbaar is. Bovendien ben je bij extern werven afhankelijk van de markt, terwijl je bij intern opleiden zelf de regie houdt over wie je opleidt en hoe.
Hoe SVGO – Gaan In De Bouw helpt met het opleiden van bouwpersoneel
Wij bieden praktijkgerichte opleidingen en leerloopbaanpaden die specifiek zijn ontwikkeld voor de bouw- en infrasector. Onze opleidingen zijn bedoeld voor zij-instromers en medewerkers die een bouwvak willen leren zonder een volledig regulier mbo-traject te hoeven volgen. Dit maakt ons aanbod bij uitstek geschikt voor bedrijven die snel en gericht personeel willen opleiden.
Wat wij bieden:
- Erkende vakbekwaamheidsbewijzen op NLQF-niveau 2 en 3, die aantonen dat een medewerker zijn werk veilig en vakkundig uitvoert
- Opleidingen voor schaarse specialismen zoals dakdekken, leidekken, voegen en prefab bouwmontage
- Leerloopbaanpaden voor opleidingsbedrijven die medewerkers stap voor stap willen ontwikkelen binnen de sector
- Begeleiding bij subsidies, zodat je geen geld misloopt en de opleiding zo betaalbaar mogelijk blijft
- Flexibele modules die aansluiten op de werkpraktijk, met opleidingsdagen die variëren van 2 tot 16 dagen afhankelijk van het vakgebied
Wil je weten welke opleiding het beste past bij jouw medewerker of jouw bedrijfssituatie? Bekijk het volledige opleidingsaanbod of neem direct contact op met SVGO – Gaan In De Bouw om de mogelijkheden te bespreken.