Werken en leren in de bouw biedt zowel voor jou als voor werkgevers concrete voordelen: je verdient direct inkomen terwijl je een erkend vakbekwaamheidsbewijs haalt, je doet meteen praktijkervaring op in een echte werkomgeving, en je bent na een relatief kort traject volledig inzetbaar als bouwvakker of bouwvakster. Dit maakt het systeem aantrekkelijk voor zij-instromers, mensen zonder bouwdiploma en bedrijven die snel goed opgeleid personeel nodig hebben. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over werken en leren in de bouw.
Hoe werkt het systeem van werken en leren in de bouw?
Bij werken en leren in de bouw combineer je praktijkervaring bij een bouwbedrijf met theorielessen en begeleiding vanuit een opleidingsinstituut. Je werkt als medewerker bij een erkend opleidingsbedrijf, leert het vak in de praktijk en sluit het traject af met een erkend vakbekwaamheidsbewijs. Dit is geen reguliere mbo-opleiding, maar een praktijkgerichte bouwopleiding die speciaal is ingericht voor mensen die snel aan de slag willen in de bouw.
Het systeem werkt via zogenaamde leerloopbaanpaden. Een opleidingsbedrijf begeleidt jou als deelnemer in de dagelijkse werkpraktijk, terwijl een erkend opleidingsinstituut het lesmateriaal en het examen verzorgt. Gemiddeld duurt zo’n traject ongeveer een half jaar, verdeeld over circa 10 praktijkdagen en 6 theoriedagen. Na een positief examenresultaat ontvang je een NLQF-ingeschaald (deel)vakbekwaamheidsbewijs, wat betekent dat je kwalificatie officieel erkend is binnen het Nederlands Kwalificatieraamwerk.
Dit systeem zit bewust tussen regulier beroepsonderwijs en kortdurende cursussen in. Je volgt geen driejarige mbo-opleiding, maar je behaalt ook meer dan een losse cursus. Het resultaat is een erkend bewijs van vakbekwaamheid waarmee je aantoonbaar gekwalificeerd bent om het werk veilig en kundig uit te voeren.
Wat verdien je tijdens een bouwopleiding via werken en leren?
Tijdens een werken-en-leren traject in de bouw ben je in dienst bij een bouwbedrijf en ontvang je gewoon loon. Je bent geen stagiair, maar een medewerker, wat betekent dat de cao van de bouw- en infrasector op jou van toepassing is. Je exacte salaris hangt af van je leeftijd, functie en het bedrijf waarbij je in dienst bent, maar je bouwt direct financiële zekerheid op terwijl je het vak leert.
Dit is een belangrijk verschil met een reguliere voltijdopleiding, waarbij je doorgaans geen of slechts een beperkt inkomen hebt. Bij een praktijkopleiding bouw via werken en leren verdien je een volwassen salaris en draag je tegelijkertijd bij aan het werk van het bedrijf. Voor zij-instromers en mensen die op latere leeftijd de bouw ingaan, is dit financieel gezien een stuk haalbaarder dan opnieuw fulltime naar school gaan.
Bovendien bouw je tijdens het traject pensioen op, ben je verzekerd en heb je recht op vakantiedagen. Je begint dus niet opnieuw als leerling, maar als volwaardige medewerker die tegelijkertijd een erkende kwalificatie haalt.
Hoe snel ben je inzetbaar na een opleiding in de bouw?
Na een werken-en-leren traject in de bouw ben je gemiddeld binnen een half jaar volledig inzetbaar als gekwalificeerd vakman of vakvrouw. Dat is aanzienlijk sneller dan via een reguliere mbo-opleiding, die doorgaans twee tot vier jaar duurt. Omdat je het vak leert op de werkplek zelf, ben je tijdens het traject al productief en groeit je inzetbaarheid elke dag.
Dit maakt de verkorte bouwopleiding via werken en leren bijzonder relevant voor bouwbedrijven met een personeelstekort. Je hoeft niet te wachten tot iemand een diploma heeft behaald voordat hij of zij waarde toevoegt. Vanaf de eerste werkdag draagt de medewerker al bij, en na het behalen van het vakbekwaamheidsbewijs is diegene officieel gekwalificeerd voor het beroep.
Voor zij-instromers geldt hetzelfde: je hoeft geen jaren vrij te maken om een nieuw beroep te leren. Binnen een half jaar kun je een erkende kwalificatie in een bouwvak op zak hebben en aan de slag als dakdekker, leidekker, timmerman of in een ander beroep binnen de bouw- en infrasector.
Voor wie is werken en leren in de bouw geschikt?
Werken en leren in de bouw is geschikt voor iedereen die een bouwvak wil leren zonder een volledige reguliere opleiding te volgen. Dat zijn in de eerste plaats zij-instromers: mensen die vanuit een ander beroep of sector de overstap naar de bouw willen maken. Maar ook mensen die werken in de bouw zonder diploma en hun kennis officieel willen laten erkennen, profiteren van dit systeem.
Concreet is het traject geschikt voor:
- Zij-instromers die vanuit een ander vakgebied de bouw in willen en snel een erkende kwalificatie willen halen
- Mensen zonder bouwdiploma die al werkzaam zijn in de bouw en hun vakkennis willen formaliseren
- Mensen op latere leeftijd die een carrièreswitch naar de bouw overwegen en geen jaren kunnen of willen investeren in een reguliere opleiding
- Werknemers bij bouwbedrijven die door hun werkgever worden opgeleid voor een specifieke functie of specialisatie
- Zzp’ers in de bouw die hun vakbekwaamheid willen aantonen aan opdrachtgevers
Een belangrijke voorwaarde is dat je als deelnemer praktijkervaring opdoet bij een erkend opleidingsbedrijf. Je kunt de opleiding dus niet volledig zelfstandig volgen; je hebt een werkgever of opdrachtgever nodig die als opleidingsbedrijf fungeert. Dit maakt het systeem bij uitstek geschikt voor mensen die al een baan hebben of aangeboden krijgen bij een bouwbedrijf.
Welke bouwvakken kun je leren via een werken-en-leren traject?
Via een werken-en-leren traject kun je een breed scala aan bouwvakken leren, van bekende beroepen zoals timmerman en metselaar tot meer gespecialiseerde vakgebieden zoals dakdekken, leidekken en voegen. Het aanbod richt zich bewust ook op kleinere en moeilijker vindbare vakgebieden waarvoor in de markt veel vraag is, maar weinig aanbod in het reguliere onderwijs.
Voorbeelden van bouwvakken die je via een leerloopbaanpad kunt leren:
- Dakdekken (niveau 2 en 3): van basiskennis pannendekken tot energiesystemen op het dak en dakdoorbrekingen
- Leidekken (niveau 2): veilig werken op hoogte, basiskennis leidekken, zink- en koperwerk op leien daken
- Timmerwerk: allround timmerman bij een aannemer of gespecialiseerde aannemerij
- Metselwerk: inclusief gespecialiseerde toepassingen zoals kalkzandsteenlijmen en voegen
- Bouwfysica, geluid en brand: meer technisch gerichte specialisaties op niveau 3
Opleidingen zijn modulair opgebouwd, wat betekent dat je zelf de omvang en het tempo kunt bepalen. Je kunt een volledige beroepsopleiding volgen, maar ook losse modules die aansluiten op wat je al weet en kunt. Dit maakt de vakopleiding bouw flexibel en toepasbaar voor uiteenlopende situaties.
Wat zijn de voordelen van werken en leren voor werkgevers in de bouw?
Voor werkgevers in de bouw biedt het werken-en-leren systeem een directe oplossing voor het personeelstekort: je kunt iemand zonder bouwdiploma aannemen, direct inzetten en tegelijkertijd opleiden tot een gekwalificeerde vakman of vakvrouw. Je hoeft niet te wachten op iemand die al volledig opgeleid is, maar bouwt zelf je team op.
De belangrijkste voordelen voor werkgevers op een rij:
- Directe inzetbaarheid: de medewerker werkt vanaf dag één mee en groeit tijdens het traject in kennis en zelfstandigheid
- Erkende kwalificaties: na het examen heeft de medewerker een NLQF-ingeschaald vakbekwaamheidsbewijs, wat zekerheid geeft over het niveau van zijn of haar werkzaamheden
- Financieringsmogelijkheden: opleidingskosten zijn in veel gevallen voor een groot deel of volledig te financieren via subsidies zoals de SLIM-scholingssubsidie, waarbij je voor NLQF-niveau 2- en 3-opleidingen tot wel 90% van de kosten vergoed kunt krijgen
- Loyaliteit en binding: medewerkers die via hun werkgever zijn opgeleid, zijn doorgaans meer betrokken bij het bedrijf
- Flexibele invulling: je bepaalt als opleidingsbedrijf mee welke vakkennis de medewerker nodig heeft, afgestemd op jouw specifieke werkzaamheden
- Duurzame inzetbaarheid: een goed opgeleide medewerker is breder inzetbaar, minder afhankelijk van externe inhuur en draagt bij aan de continuïteit van je bedrijf
Naast de SLIM-subsidie kunnen werkgevers ook gebruikmaken van regionale subsidies, afhankelijk van de provincie of regio. Een arbeidsmarktadviseur van Stichting JIJ in de Bouw en Infra kan je hierbij adviseren. Dit maakt het opleiden van bouwpersoneel financieel haalbaar, ook voor kleinere bouwbedrijven.
Hoe SVGO – Gaan In De Bouw helpt met werken en leren in de bouw
Wij bieden praktijkgerichte leertrajecten die speciaal zijn ontwikkeld voor werkgevers en zij-instromers in de bouw- en infrasector. Onze opleidingen zijn NLQF-ingeschaald, worden gegeven door ervaren leermeesters en zijn volledig afgestemd op wat de sector daadwerkelijk nodig heeft. Zo help je je medewerker snel en gericht vooruit, zonder dat je hem of haar jaren van de werkvloer hoeft te halen.
Wat wij concreet bieden:
- Leerloopbaanpaden voor uiteenlopende bouwvakken, van dakdekken en leidekken tot timmerwerk en metselwerk
- Modulaire opleidingen die je kunt afstemmen op de specifieke behoefte van jouw bedrijf of medewerker
- Erkende vakbekwaamheidsbewijzen op NLQF-niveau 2 en 3, afgesloten met een onafhankelijk examen
- Begeleiding bij financiering, zodat je weet welke subsidies en regelingen van toepassing zijn op jouw situatie
- Ondersteuning voor zij-instromers die de overstap naar de bouw willen maken en snel aan de slag willen
Ben je werkgever en wil je weten hoe je een medewerker kunt opleiden via een werken-en-leren traject? Of ben je zij-instromer en wil je ontdekken welke bouwopleiding bij jouw situatie past? Bekijk het volledige opleidingsaanbod en neem contact op met SVGO – Gaan In De Bouw om te bespreken welk traject het beste bij je past.