Scholing voor bouwpersoneel werkt in de praktijk via een combinatie van werken en leren: een medewerker volgt een opleiding terwijl hij of zij tegelijkertijd werkervaring opdoet bij een bouwbedrijf. De opleiding is daarmee direct gekoppeld aan de praktijk, wat zorgt voor snelle inzetbaarheid. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over hoe dat er concreet uitziet.
Wie betaalt de opleiding van een bouwmedewerker?
De kosten van een bouwopleiding worden in de meeste gevallen (deels) gedragen door de werkgever, vaak met ondersteuning van subsidies vanuit de cao of de overheid. Hoeveel een werkgever zelf betaalt, hangt af van de cao waaronder het bedrijf valt en van de subsidieregelingen die van toepassing zijn.
Voor bedrijven die vallen onder de cao Bouw & Infra of de cao Hellende Daken zijn er specifieke subsidiemogelijkheden voor het opleiden van medewerkers. Daarnaast bestaan er subsidies die niet cao-afhankelijk zijn, zoals de SLIM-subsidie (Stimuleringsregeling leren en ontwikkelen in mkb-ondernemingen). Deze regeling is bedoeld om kleine en middelgrote bedrijven te stimuleren te investeren in de ontwikkeling van hun personeel.
Naast landelijke subsidies zijn er ook regiospecifieke regelingen. Bedrijven in Groningen, Drenthe of Friesland kunnen bijvoorbeeld aanspraak maken op subsidies die specifiek voor die regio beschikbaar zijn. Ook in andere regio’s zijn dergelijke mogelijkheden beschikbaar via het regionale opleidingsfonds of de regionale uitvoeringsdienst.
Het loont dus om vooraf goed uit te zoeken welke subsidies van toepassing zijn op jouw situatie. Dat kan een groot deel van de opleidingskosten dekken en de drempel om te investeren in scholing van bouwpersoneel aanzienlijk verlagen.
Hoe lang duurt een opleiding voor bouwpersoneel?
De duur van een praktijkopleiding in de bouw varieert sterk per vakgebied en niveau, maar ligt doorgaans tussen de 9 en 30 dagen, verspreid over een langere periode. Verkorte trajecten zijn speciaal ontworpen om mensen sneller inzetbaar te maken dan een volledige mbo-opleiding zou doen.
Een opleiding op niveau 2 duurt gemiddeld 15 dagen, terwijl een opleiding op niveau 3 ook rond de 15 dagen kan liggen, maar dan met een zwaarder inhoudelijk programma. Losse modules, zoals een module over veilig werken op hoogte of basiskennis pannendekken, kunnen al in 2 tot 4 dagen worden afgerond.
Omdat de opleidingsdagen verspreid zijn over weken of maanden, kan een medewerker de rest van de tijd gewoon blijven werken. Dat maakt de impact op de bedrijfsvoering beperkt en de opgedane kennis direct toepasbaar op de werkvloer.
Wat is het verschil tussen een BBL-traject en een praktijkopleiding?
Een BBL-traject (Beroepsbegeleidende Leerweg) is een officiële mbo-opleiding waarbij een student vier dagen per week werkt en één dag naar school gaat. Een praktijkopleiding zoals die binnen de bouw- en infrasector wordt aangeboden, valt buiten het reguliere onderwijssysteem en is gericht op het snel aanleren van vakspecifieke kennis en vaardigheden.
Het belangrijkste verschil zit in de uitkomst en de structuur:
- BBL-traject: leidt tot een officieel mbo-diploma, duurt meerdere jaren en valt onder de Wet educatie en beroepsonderwijs.
- Praktijkopleiding bouw: leidt tot een erkend vakbekwaamheidsbewijs, is NLQF-ingeschaald en duurt aanzienlijk korter.
Een vakbekwaamheidsbewijs is geen diploma, maar het heeft wel een officieel erkend niveau. Via het NLQF (Nederlands Kwalificatieraamwerk) is het niveau van de opleiding vastgelegd en vergelijkbaar met andere kwalificaties. Bovendien houdt zo’n bewijs de deur open naar een regulier diploma: via een EVC-traject (Erkenning Verworven Competenties) kun je achteraf alsnog een mbo-diploma halen op basis van wat je al hebt geleerd en gedaan.
Voor werkgevers die snel iemand vakbekwaam willen maken, is een praktijkopleiding vaak een betere keuze dan een BBL-traject. Voor mensen die op de lange termijn willen doorgroeien, biedt de combinatie van beide het meeste perspectief.
Kan een zij-instromer direct beginnen met een bouwvakopleiding?
Ja, een zij-instromer kan in de meeste gevallen direct beginnen met een bouwopleiding, mits er een werkgever is die de praktijkervaring biedt. De opleiding zelf stelt geen eisen aan vooropleiding of werkervaring in de bouw, maar de combinatie van leren en werken is een voorwaarde voor het succesvol afronden van het traject.
Omscholen naar de bouw is daarmee een reële optie voor mensen die vanuit een ander beroep of een andere sector de overstap willen maken. De praktijkgerichte opzet van verkorte bouwopleidingen is juist ontworpen met zij-instromers in gedachten: mensen die al volwassen zijn, snel willen leren en geen behoefte hebben aan een jarenlang schooltraject. Bekijk bijvoorbeeld de beschikbare leerloopbaanpaden om een goed beeld te krijgen van de mogelijkheden.
Wat je als zij-instromer nodig hebt:
- Een werkgever of leerbedrijf dat je de praktijkervaring biedt tijdens de opleiding
- De motivatie om zowel theorie als praktijk te combineren
- Inzicht in welk vakgebied bij je past en welke opleiding daarvoor beschikbaar is
Heb je nog geen werkgever gevonden? Dan is het verstandig om je eerst te oriënteren op het vakgebied en contact te zoeken met bedrijven in de buurt. Veel bouwbedrijven staan open voor zij-instromers, juist omdat er een aanhoudend tekort is aan vakbekwame medewerkers.
Welke vakgebieden in de bouw zijn moeilijk te vinden als opleiding?
Vakgebieden zoals dakdekken, leidekken, voegen en kalkzandsteenlijmen zijn in het reguliere onderwijsaanbod nauwelijks terug te vinden. Toch zijn dit volwaardige en gevraagde beroepen waarvoor gerichte vakopleidingen beschikbaar zijn buiten het mbo-circuit.
Juist voor deze specialistische vakgebieden bestaat er een groot gat tussen vraag en aanbod. Reguliere scholen bieden zelden specifieke opleidingen aan voor deze niches, terwijl de sector wel behoefte heeft aan mensen die dit werk goed kunnen uitvoeren. Verkorte praktijkopleidingen vullen dat gat op een gerichte manier.
Voorbeelden van vakgebieden waarvoor specifieke modules of volledige opleidingen beschikbaar zijn:
- Dakdekken (zowel niveau 2 als niveau 3)
- Pannendekken en dakdoorbrekingen
- Energiesystemen op het dak
- Hoek-kil, zinkwerk en aansluitingen
- Basis bouwfysica, geluid en brand
Voor een zij-instromer of werkgever die iemand wil opleiden voor zo’n specialistisch beroep, is het belangrijk om gericht te zoeken naar aanbieders die deze vakgebieden kennen en er specifieke leertrajecten voor hebben ontwikkeld.
Hoe combineer je werken en leren in de bouwsector?
Werken en leren in de bouwsector combineer je door een opleiding te kiezen waarbij de opleidingsdagen verspreid zijn over de week en de rest van de tijd gewoon gewerkt wordt. De theorie die op de opleidingsdag wordt behandeld, pas je de volgende dag direct toe op de bouwplaats.
Dit model heeft een aantal praktische voordelen:
- De medewerker blijft productief tijdens de opleiding
- Kennis beklijft beter doordat theorie en praktijk direct samengaan
- De werkgever ziet snel resultaat van de investering in scholing
- De medewerker bouwt tegelijkertijd aan zijn of haar loopbaan in de bouw
Voor werkgevers is het belangrijk om de opleidingsdagen goed in te plannen en te zorgen dat de medewerker voldoende begeleiding krijgt op de werkvloer. Een ervaren collega of leermeester die de theorie in de praktijk vertaalt, maakt een groot verschil voor het leerresultaat.
Voor de medewerker zelf geldt dat de motivatie om te leren en tegelijkertijd te werken een grote rol speelt. De combinatie vraagt discipline, maar levert ook snel resultaat op: na een relatief korte periode beschik je over erkende vakkennis en een bewijs van vakbekwaamheid.
Hoe SVGO – Gaan In De Bouw helpt met scholing voor bouwpersoneel
Wij bieden praktijkgerichte opleidingen die speciaal zijn ontwikkeld voor de bouw- en infrasector. Of je nu een medewerker wilt bijscholen, een zij-instromer wilt aannemen en opleiden, of zelf de overstap naar de bouw wilt maken: bij ons vind je een traject dat aansluit op de situatie.
- Opleidingen op niveau 2 en 3, NLQF-ingeschaald en erkend binnen de bedrijfstakkwalificatiestructuur (BKS)
- Zowel volledige opleidingen als losse modules die je apart kunt volgen
- Begeleiding door ervaren leermeesters met echte praktijkkennis
- Opleidingen voor vakgebieden die elders moeilijk te vinden zijn, zoals dakdekken, pannendekken en energiesystemen op het dak
- Inzicht in subsidies die de kosten van de opleiding kunnen verlagen
- Een vakbekwaamheidsbewijs dat de route naar een regulier diploma via een EVC-traject openhoudt
Wil je weten welke opleiding het beste past bij jouw situatie of die van je medewerker? Bekijk dan ons volledige opleidingsaanbod op de website van SVGO – Gaan In De Bouw en ontdek welk traject het beste aansluit op wat je nodig hebt.