Werken en leren in de bouw betekent dat je een bouwvak leert terwijl je tegelijkertijd praktijkervaring opdoet bij een bedrijf. Je combineert theorie en praktijk: een deel van de week werk je op de bouwplaats, het andere deel volg je een opleiding. Dit model is beschikbaar voor zowel schoolverlaters als volwassenen die de overstap naar de bouw willen maken.
Hieronder vind je antwoord op de meest gestelde vragen over werken en leren in de bouw, van de verschillen tussen opleidingsvormen tot wat je kunt verdienen en welke beroepen je op deze manier kunt leren.
Wat houdt een leer-werktraject in de bouw precies in?
Een leer-werktraject in de bouw is een opleidingsvorm waarbij je tegelijkertijd werkt en een vakopleiding volgt. Je doet praktijkervaring op bij een erkend leerbedrijf en volgt daarnaast theorielessen bij een opleidingsinstituut. Het traject is bedoeld om je zo snel mogelijk vakbekwaam te maken voor een specifiek bouwberoep.
Bij een leer-werktraject staat de praktijk centraal. Dat betekent dat je het grootste deel van je tijd daadwerkelijk op de bouwplaats staat, onder begeleiding van een ervaren vakman. De theorie die je op school leert, pas je direct toe in de dagelijkse werkpraktijk. Dit maakt het leerproces concreet en toepasbaar.
Leer-werktrajecten in de bouw zijn beschikbaar op NLQF-niveau 2 en 3. Niveau 2 is vergelijkbaar met een basiskwalificatie, niveau 3 met een allround vakman. Na afronding ontvang je een erkend vakbekwaamheidsbewijs dat door de sector wordt erkend. Met dit bewijs kun je aantonen dat je het beroep veilig en kundig kunt uitoefenen.
Wat is het verschil tussen BBL en BOL in de bouw?
BBL (Beroepsbegeleidende Leerweg) en BOL (Beroepsopleidende Leerweg) zijn de twee hoofdvormen van mbo-onderwijs in de bouw. Bij BBL werk je vier dagen per week en ga je één dag naar school. Bij BOL ga je vier dagen naar school en loop je stage. BBL is daarmee de meest praktijkgerichte en arbeidsmarktgerichte variant.
BBL: werken staat centraal
Bij de BBL-route sluit je een leer-arbeidsovereenkomst af met een erkend leerbedrijf. Je bent formeel in dienst en ontvangt loon. Het grootste deel van je leerproces vindt plaats op de werkvloer. Dit maakt BBL aantrekkelijk voor mensen die al weten welk bouwvak ze willen leren en zo snel mogelijk willen beginnen met werken.
BOL: school staat centraal
Bij de BOL-route volg je een voltijdse schoolopleiding met stageperiodes. Je bent minder snel volledig inzetbaar op de arbeidsmarkt, maar bouwt wel een brede theoretische basis op. BOL is meer geschikt voor jongeren die zich nog oriënteren en meer begeleiding nodig hebben bij hun keuze voor een bouwberoep.
Naast BBL en BOL bestaan er ook non-formele leer-werktrajecten, zoals de leerloopbaanpaden die specifiek gericht zijn op mensen die al werken in de bouw of zij-instromers die snel vakbekwaam willen worden. Deze trajecten vallen buiten het reguliere mbo-stelsel, maar zijn wel NLQF-ingeschaald en sectorkwalificaties.
Hoe vind je een leerbedrijf in de bouw?
Een leerbedrijf in de bouw vind je via het register van erkende leerbedrijven van Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB), via sectororganisaties of rechtstreeks via opleidingsinstituten die samenwerken met bouwbedrijven. Het is belangrijk dat het bedrijf erkend is als leerbedrijf, zodat je opleiding geldig is.
Praktisch gezien zijn er meerdere manieren om een leerbedrijf te vinden:
- Via SBB: de website van SBB bevat een openbaar register van erkende leerbedrijven, gesorteerd op regio en beroep.
- Via vakbonden en brancheorganisaties: organisaties zoals Bouwend Nederland of de Aannemersfederatie kunnen je doorverwijzen naar bedrijven die actief deelnemers zoeken.
- Via het opleidingsinstituut: veel non-formele opleidingsinstituten in de bouw werken samen met bedrijven en kunnen je koppelen aan een geschikte werkplek.
- Rechtstreeks solliciteren: je kunt ook zelf contact opnemen met bouwbedrijven in jouw regio en vragen of zij ruimte hebben voor een leerling of zij-instromer.
Let bij het kiezen van een leerbedrijf op de begeleiding die je krijgt. Een goede leermeester maakt een groot verschil in hoe snel je het vak onder de knie krijgt. Vraag vooraf hoe de begeleiding is georganiseerd en of er een vaste contactpersoon is op de werkvloer.
Hoeveel verdien je tijdens een leer-werktraject in de bouw?
Tijdens een leer-werktraject in de bouw ontvang je loon van je werkgever. De hoogte hangt af van je leeftijd, het type traject en de cao die van toepassing is. In de bouw geldt de bouw-cao, die minimumloonstabellen bevat voor leerlingen en zij-instromers op verschillende niveaus.
Bij een BBL-traject ben je in dienst en heb je recht op loon. Bij non-formele leerloopbaanpaden ontvang je het reguliere loon dat bij jouw functie hoort, omdat je als werknemer in dienst bent bij het bedrijf. Je volgt de opleiding dan als aanvulling op je werk, niet als vervanging ervan.
Naast je loon zijn er financiële voordelen voor zowel werknemer als werkgever:
- Vakbekwaamheidsbonus: werknemers die een erkend vakbekwaamheidsbewijs behalen op NLQF-niveau 2, 3 of 4 komen in aanmerking voor een bonus van 2.900 euro, waarvan 2.500 euro voor de werknemer is en 400 euro voor de werkgever. Dit geldt als de werkgever onder de bouw-cao valt en afdrachten heeft gedaan aan het O&O Fonds Bouw en Infra.
- Subsidies voor de werkgever: werkgevers kunnen via de SLIM-subsidie of branchesubsidies een groot deel van de opleidingskosten vergoed krijgen, soms tot 100 procent.
Welke bouwopleidingen kun je via werken en leren volgen?
Via werken en leren kun je een breed scala aan bouwopleidingen volgen, van timmerman en dakdekker tot betonwerker en bouwmonteur. Zowel bekende beroepen als gespecialiseerde vakgebieden zijn beschikbaar als leer-werktraject, verspreid over meerdere locaties in Nederland.
Voorbeelden van bouwopleidingen die je via een leer-werktraject kunt volgen zijn:
- Timmeren: ruwbouwtimmeren (niveau 2), allround timmerman renovatie, dakwerk of prefab (niveau 3)
- Dakdekken: dakdekker niveau 2 en 3, met losse modules zoals pannendekken, energiesystemen op het dak en veilig werken op hoogte
- Betonwerk: bouwmonteur beton (niveau 2)
- Prefab: bouwmonteur prefab (niveau 2), allround timmerman prefab (niveau 3)
Opleidingen zijn beschikbaar als volledige trajecten of als losse modules. Een volledig traject duurt doorgaans 15 tot 16 dagen en leidt tot een erkend vakbekwaamheidsbewijs. Losse modules zijn korter en gericht op een specifieke vaardigheid, zoals het werken op hoogte of het aanbrengen van energiesystemen op het dak.
Is een leer-werktraject ook geschikt voor zij-instromers?
Ja, een leer-werktraject in de bouw is uitstekend geschikt voor zij-instromers. Het model is juist ontworpen voor mensen die vanuit een ander beroep of sector de bouw in willen, zonder opnieuw een volledig mbo-traject te hoeven volgen. Je leert het vak in een verkorte, praktijkgerichte opleiding terwijl je al werkt bij een bouwbedrijf.
Zij-instromers hoeven geen vooropleiding in de bouw te hebben. Wat telt is de motivatie om het vak te leren en de bereidheid om in een praktijkomgeving te werken. Een werkgever in de bouw kan een zij-instromer aannemen en hem of haar tegelijkertijd laten opleiden. Dit lost het personeelstekort in de bouw op en geeft de zij-instromer een concrete route naar een nieuw beroep.
Praktisch gezien werkt het zo:
- Je wordt aangenomen door een bouwbedrijf als zij-instromer, soms ook zonder bouwdiploma.
- Het bedrijf meldt je aan voor een passend leerloopbaanpad of vakopleiding.
- Je volgt de opleiding naast je werk, in een verkorte vorm die aansluit op wat je al kunt en weet.
- Na afronding ontvang je een NLQF-ingeschaald vakbekwaamheidsbewijs dat je positie op de arbeidsmarkt versterkt.
Voor zij-instromers die nog geen werkgever hebben, geldt dat je voor de meeste leer-werktrajecten een bedrijf nodig hebt dat je begeleidt. De praktijkervaring is een verplicht onderdeel van de opleiding. Oriënteer je dus eerst op de beroepen die je aanspreken en neem daarna contact op met bedrijven of opleidingsinstituten in jouw regio.
Hoe SVGO – Gaan In De Bouw helpt met werken en leren in de bouw
Wil je als zij-instromer de bouw in, of wil je als werkgever een nieuwe of bestaande medewerker opleiden? Dan bieden wij een concreet en praktisch traject dat aansluit op jouw situatie. Onze opleidingen zijn non-formeel, NLQF-ingeschaald en erkend door de sector. Dit zijn de belangrijkste voordelen:
- Verkorte trajecten: onze opleidingen duren 15 tot 16 dagen en zijn daarmee veel compacter dan een regulier mbo-traject, zonder in te leveren op kwaliteit.
- Erkende vakbekwaamheidsbewijzen: na afronding ontvang je een erkend vakbekwaamheidsbewijs op NLQF-niveau 2 of 3, gedragen door de bedrijfstakkwalificatiestructuur van de bouw- en infrasector.
- Route naar diplomering open: via een EVC-traject (Erkenning Verworven Competenties) kun je met ons bewijs alsnog een regulier diploma halen.
- Subsidies mogelijk: werkgevers kunnen via de SLIM-subsidie of branchesubsidies een groot deel van de opleidingskosten vergoed krijgen. Werknemers die een vakbekwaamheidsbewijs behalen, komen in aanmerking voor een bonus van 2.500 euro.
- Breed aanbod: van timmeren en dakdekken tot betonwerk en prefab, wij bieden opleidingen voor uiteenlopende bouwberoepen op meerdere locaties in Nederland.
Ben je benieuwd welke opleiding bij jouw situatie past? Bekijk ons volledige opleidingsaanbod op SVGO – Gaan In De Bouw en ontdek welk traject het beste aansluit op jouw doelen, of je nu zij-instromer bent of een medewerker wilt opleiden.