Een nieuwe medewerker opleiden in de bouw doe je door hem of haar praktijkgericht te laten werken binnen een bouwbedrijf, gecombineerd met gerichte theoriemomenten. Dit model, ook wel werken en leren genoemd, is de meest effectieve manier om iemand snel vakbekwaam te maken. Hieronder vind je antwoord op de belangrijkste vragen die werkgevers en nieuwe medewerkers hebben over opleiden in de bouw.
Welke opleidingsmogelijkheden zijn er voor nieuwe medewerkers in de bouw?
Voor nieuwe medewerkers in de bouw zijn er verschillende opleidingsmogelijkheden, afhankelijk van hun achtergrond en het beroep dat ze willen leren. De belangrijkste route voor zij-instromers en mensen zonder bouwopleiding is een praktijkgerichte vakopleiding die werken en leren combineert. Zo’n bouwopleiding sluit aan op de dagelijkse werkpraktijk en vereist geen vooropleiding in de bouw.
Binnen de bouw- en infrasector onderscheiden we grofweg drie soorten opleidingsmogelijkheden:
- Volledige leerloopbaanpaden: een volledig opleidingstraject voor een specifiek bouwvak, zoals timmeren, metselen, dakdekken, voegen of leidekken. Dit traject leidt tot een erkend (deel)vakbekwaamheidsbewijs op NLQF-niveau.
- Losse modules: kortere opleidingsonderdelen waarmee een medewerker specifieke kennis of vaardigheden bijspijkert. Handig als iemand al ervaring heeft, maar op een deelgebied nog kennis mist.
- Bijscholing en verkorte trajecten: voor medewerkers die al werkzaam zijn in de bouw maar hun kennis willen uitbreiden of up-to-date willen houden. Denk aan nieuwe technieken rondom isolatie, duurzaamheid of de energietransitie.
Een belangrijk voordeel van de praktijkgerichte beroepsopleiding bouw is dat deelnemers niet opnieuw een volledig mbo-traject hoeven te doorlopen. Ze leren het vak op de werkvloer, met begeleiding vanuit het opleidingsbedrijf en ondersteunend lesmateriaal voor de theorie.
Hoe lang duurt het om een medewerker op te leiden in de bouw?
Een medewerker opleiden in de bouw via een leerloopbaanpad duurt gemiddeld een half jaar. In die periode volgt een deelnemer ongeveer 10 praktijkdagen en 6 theoriedagen, wat neerkomt op 16 trainingsdagen in totaal. Dit is aanzienlijk korter dan een reguliere mbo-opleiding, die twee tot vier jaar duurt.
De exacte duur hangt af van een aantal factoren:
- Het gekozen bouwvak: sommige vakgebieden zijn technisch complexer en vragen meer tijd dan andere.
- De voorkennis van de medewerker: iemand met relevante werkervaring kan onderdelen sneller doorlopen.
- De leervorm: een volledig leerloopbaanpad duurt langer dan een losse module.
- De beschikbaarheid van de medewerker en het bedrijf: het tempo is flexibel en kan worden afgestemd op de situatie van de werkgever.
Wanneer de medewerker klaar is voor het examen, volgt een afsluitend theorie- en praktijkexamen. Na een positief resultaat ontvangt de medewerker een erkend (deel)vakbekwaamheidsbewijs. Dit maakt de verkorte bouwopleiding een snelle en praktische route naar volwaardige inzetbaarheid.
Wat zijn de kosten van een bouwmedewerker opleiden?
De kosten van een bouwopleiding variëren per opleiding, per aanbieder en per traject. Als werkgever betaal je voor het lesmateriaal, de begeleiding en het examen. Maar de werkelijke netto-kosten liggen in veel gevallen veel lager dan het brutobedrag, omdat een groot deel van de opleidingskosten teruggehaald kan worden via subsidies en brancheregelingen.
Houd bij het berekenen van de kosten rekening met:
- De directe opleidingskosten (lesmateriaal, examens, begeleiding)
- De indirecte kosten, zoals de tijd die de medewerker aan opleiding besteedt in plaats van aan productief werk
- De mogelijke subsidies en vergoedingen die een groot deel van de kosten kunnen dekken
In de praktijk blijkt dat werkgevers die zich goed informeren naar de beschikbare regelingen, een opleiding grotendeels of soms zelfs volledig vergoed krijgen. Hieronder lees je hoe dat werkt.
Wie betaalt de opleiding van een nieuwe bouwmedewerker?
De opleiding van een nieuwe bouwmedewerker wordt in de meeste gevallen grotendeels betaald via subsidies en brancheregelingen, niet uitsluitend door de werkgever zelf. De overheid en de bouwsector bieden verschillende financieringsmogelijkheden die werkgevers kunnen gebruiken om scholingskosten te dekken.
De belangrijkste financieringsbronnen zijn:
- SLIM-scholingssubsidie: vrijwel alle volledige opleidingen die ingeschaald zijn op NLQF-niveau komen in aanmerking voor deze overheidssubsidie. Voor opleidingen op NLQF-niveau 2 en 3 bedraagt de vergoeding maar liefst 90% van de opleidingskosten. Voor niveau 4 is dat doorgaans 40%.
- Regionale subsidies: afhankelijk van de provincie of regio zijn er aanvullende subsidiemogelijkheden. Een arbeidsmarktadviseur van Stichting JIJ in de Bouw & Infra kan je hierin adviseren.
- Branchevergoedingen: vanuit de sector zijn er regelingen waarbij je vooraf akkoord vraagt voor de opleidingskosten. Let op: bij branchevergoedingen vraag je dit akkoord vooraf aan, terwijl je bij de SLIM-subsidie eerst de medewerker aanmeldt en daarna de subsidie aanvraagt.
Een praktisch aandachtspunt: meld je medewerker eerst aan bij de opleiding voordat je de SLIM-subsidie aanvraagt. Alleen aangemelde deelnemers komen in aanmerking. Door alle regelingen goed te benutten, hoef je als werkgever vaak maar een klein deel van de totale opleidingskosten zelf te dragen.
Hoe combineer je werken en leren in de bouw?
Werken en leren in de bouw combineer je door de medewerker overdag praktijkervaring te laten opdoen bij het bedrijf, aangevuld met geplande theoriedagen op vaste momenten. Dit model is de basis van de leerloopbaan bouw en maakt het mogelijk om een vakopleiding te volgen zonder het werk volledig te onderbreken.
In de praktijk werkt dit als volgt:
- De medewerker werkt bij het opleidingsbedrijf en doet dagelijks praktijkervaring op in het gekozen bouwvak.
- Het bedrijf begeleidt de medewerker op de werkvloer en zorgt dat hij of zij de juiste taken uitvoert die aansluiten op de opleiding.
- Op theoriedagen verdiept de medewerker de vakkennis buiten de werkplek, op diverse locaties in Nederland.
- Het tempo is flexibel en wordt in overleg tussen medewerker en werkgever bepaald, zodat het past bij de bedrijfsplanning.
Dit model heeft een duidelijk voordeel voor werkgevers: de medewerker is tijdens de opleiding al productief inzetbaar. En voor de medewerker zelf geldt dat hij of zij het vak leert in een echte werkomgeving, wat de leercurve versnelt. Werken en leren is daarmee niet alleen praktisch, maar ook effectief voor het opdoen van duurzame vakkennis.
Welke opleiding past bij welk bouwvak?
De juiste opleiding hangt af van het bouwvak dat de medewerker wil leren of uitoefenen. Binnen de bouw- en infrasector zijn er opleidingen voor een breed scala aan beroepen, van bekende vakgebieden tot meer gespecialiseerde richtingen die minder zichtbaar zijn maar zeker niet minder vakkundig.
Hieronder een overzicht van bouwvakken en het bijbehorende opleidingstype:
- Timmeren en metselen: volledige leerloopbaanpaden, geschikt voor zij-instromers en nieuwe medewerkers zonder bouwopleiding
- Dakdekken en leidekken: gespecialiseerde vakopleidingen met praktijk- en theorie-examen, inclusief erkend vakbekwaamheidsbewijs
- Voegen: een gespecialiseerde beroepsopleiding voor een vakgebied dat moeilijker vindbaar is maar sterk gevraagd wordt
- Kalkzandsteenlijmen: een gerichte vakopleiding voor dit specifieke deelgebied binnen de bouw
- Isolatie en duurzame technieken: opleidingen die inspelen op de energietransitie en groeiende vraag naar isolatiespecialisten
Wil je weten welke opleiding het beste aansluit bij een specifiek beroep of bij de situatie van je medewerker? Dan is het verstandig om eerst in kaart te brengen welke vakkennis de medewerker al heeft en welke kennis nog ontbreekt. Op basis daarvan kun je kiezen voor een volledig leerloopbaanpad of een gerichte module.
Hoe SVGO – Gaan in de Bouw helpt bij het opleiden van nieuwe medewerkers
Als werkgever in de bouw wil je nieuwe medewerkers snel en goed opleiden, zonder dat dit ten koste gaat van de bedrijfsvoering. Wij bieden daarvoor een praktische en erkende oplossing. Als opleidingsbedrijf aangesloten bij ons, ontvang je het lesmateriaal en de examinering, terwijl jij de begeleiding op de werkvloer verzorgt.
Wat wij voor je regelen:
- Erkende leerloopbaanpaden voor een breed scala aan bouwvakken, ingeschaald op NLQF-niveau
- Lesmateriaal en theorie-ondersteuning voor de deelnemer, zodat jij je kunt richten op de praktijkbegeleiding
- Theorie- en praktijkexaminering door een erkende exameninstelling, onder toezicht van de Stichting Examenkamer
- Flexibele planning die aansluit op de beschikbaarheid van de medewerker en de bedrijfsplanning
- Advies over subsidies, zodat je weet welke regelingen je kunt benutten om de opleidingskosten te dekken
- Maatwerk in trajectduur en modules, afhankelijk van de voorkennis en het leerdoel van de medewerker
Ben je nog geen opleidingsbedrijf bij ons, maar wil je wel aan de slag met het opleiden van je medewerkers? Neem dan contact op met Gideon Verhoeven om de mogelijkheden te bespreken. Wil je direct ontdekken welke opleidingen beschikbaar zijn? Bekijk dan het volledige aanbod van SVGO – Gaan in de Bouw en ontdek welk leertraject past bij jouw medewerker en jouw bedrijf.