Je kunt bouwpersoneel opleiden zonder hen volledig van het werk te houden door te kiezen voor een leer-werktraject waarbij theorie en praktijk worden gecombineerd. De medewerker werkt gewoon op de bouwplaats en leert het vak in de praktijk, aangevuld met een beperkt aantal theoriedagen. Zo blijft iemand productief terwijl de vakkennis groeit. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het opleiden van bouwpersoneel: van de tijdsinvestering en kosten tot het kiezen van de juiste opleiding.
Welke opleidingsvormen laten bouwmedewerkers werken en leren tegelijk?
De meest geschikte opleidingsvorm voor werkende bouwmedewerkers is het leerloopbaanpad: een traject waarbij iemand het vak leert op de werkvloer, gecombineerd met een beperkt aantal theorielessen. De medewerker blijft in dienst en werkt gewoon mee, terwijl de opleiding parallel loopt. Dit is de meest praktische vorm van een bouwopleiding naast werk.
Naast leerloopbaanpaden zijn er ook losse modules die gericht zijn op specifieke deeltaken of vaardigheden. Denk aan het bijleren van een techniek die iemand nog niet beheerst, of het uitbreiden van kennis voor een nieuwe taak binnen het bedrijf. Deze modules zijn kortdurend en direct toepasbaar, wat ze geschikt maakt voor medewerkers die al grotendeels inzetbaar zijn maar op een specifiek punt nog willen groeien.
De kern van beide vormen is hetzelfde: leren en werken in de bouw gaan hand in hand. De medewerker doet de praktijkervaring op bij het bedrijf zelf, terwijl de opleiding de theoretische onderbouwing en vakkennis levert. Dit maakt het verschil met een klassieke voltijdsopleiding, waarbij iemand maanden of jaren van de werkvloer is.
Hoeveel tijd kost het opleiden van bouwpersoneel gemiddeld?
Een volledig leerloopbaanpad in de bouw duurt gemiddeld een half jaar en bestaat uit ongeveer 10 praktijkdagen en 6 theoriedagen, verspreid over die periode. In totaal gaat het dus om 16 dagen, wat neerkomt op iets meer dan twee werkweken aan directe opleidingstijd. De rest van de tijd werkt de medewerker gewoon mee op de bouwplaats.
Dit maakt de tijdsinvestering voor werkgevers behapbaar. Je hoeft een medewerker niet langdurig vrij te plannen of te vervangen. De theoriedagen worden zo ingeroosterd dat ze minimale verstoring van de dagelijkse werkzaamheden veroorzaken.
Voor losse modules geldt een kortere doorlooptijd. Afhankelijk van de module kan iemand een specifieke vaardigheid al in een paar dagen of weken opdoen. Dit is handig als je als werkgever snel wilt inspelen op een nieuwe taak of een verandering in de werkzaamheden van een medewerker.
Houd er rekening mee dat de totale duur ook afhangt van het tempo van de deelnemer en de afspraken die je maakt met het opleidingsinstituut. Flexibiliteit in planning is bij de meeste praktijkgerichte bouwopleidingen standaard.
Wie betaalt de opleiding van een bouwmedewerker?
De kosten van een vakopleiding voor bouwmedewerkers worden in de praktijk vaak grotendeels of volledig vergoed via subsidies en branchefondsen. Als werkgever hoef je dus lang niet altijd de volledige opleidingskosten zelf te dragen. De meest gebruikte regeling is de SLIM-subsidie, een landelijke subsidie voor leren en ontwikkelen in het mkb.
Voor opleidingen op NLQF-niveau 2 en 3 bedraagt de vergoeding via de SLIM-subsidie maar liefst 90% van de opleidingskosten. Voor niveau 4 ligt dat percentage op circa 40%. Naast de SLIM-subsidie zijn er ook:
- Cao-afhankelijke subsidies, zoals die vanuit de cao Bouw & Infra of de cao Hellende Daken
- Regionale subsidies, afhankelijk van de provincie of regio waar je bedrijf gevestigd is
- Branchefondsen, waarbij je vooraf akkoord vraagt op de opleidingskosten
Een belangrijk aandachtspunt: voor de SLIM-subsidie moet je de medewerker eerst aanmelden voor de opleiding voordat je de subsidie aanvraagt. Bij brancheregelingen werkt het andersom: daar vraag je vooraf goedkeuring aan. Het loont om dit goed uit te zoeken, zodat je geen aanspraak misloopt. Een arbeidsmarktadviseur van Stichting JIJ in de Bouw & Infra kan je daarbij helpen.
Wat zijn de voordelen van praktijkgerichte bouwopleidingen boven klassikaal onderwijs?
Praktijkgerichte bouwopleidingen sluiten direct aan op wat een medewerker op de bouwplaats nodig heeft. In plaats van jarenlang theorie te studeren, leert iemand het vak door het te doen. Dit maakt de medewerker sneller inzetbaar en zorgt ervoor dat de opgedane kennis direct relevant is voor het werk.
De belangrijkste voordelen op een rij:
- Snellere inzetbaarheid: een medewerker kan al tijdens de opleiding productief zijn, omdat de praktijkervaring wordt opgedaan op de eigen werkplek
- Maatwerk: modules en trajecten zijn flexibel samen te stellen op basis van wat de medewerker al weet en wat het bedrijf nodig heeft
- Motivatie: leren in een echte werkomgeving werkt voor veel mensen beter dan klassikaal onderwijs, zeker voor zij-instromers en mensen die al enige werkervaring hebben
- Erkende kwalificaties: praktijkopleidingen die zijn ingeschaald op NLQF-niveau leveren een erkend vakbekwaamheidsbewijs op, wat de medewerker ook voor toekomstige werkgevers waardevol maakt
- Minder uitval: kortere, gerichte trajecten zorgen voor minder studievermoeidheid en hogere slagingspercentages dan langdurige mbo-trajecten
Voor zij-instromers in de bouw is de praktijkgerichte aanpak bijzonder waardevol. Iemand die al werkervaring heeft in een andere sector, hoeft niet opnieuw de schoolbanken in voor kennis die hij of zij al bezit. De opleiding richt zich op de vakspecifieke onderdelen die nog ontbreken.
Hoe kies je de juiste opleiding voor een specifiek bouwvak?
De juiste opleiding voor een specifiek bouwvak kies je op basis van drie factoren: het beroep dat de medewerker wil uitoefenen, het kennisniveau dat iemand al heeft en de taken die jij als werkgever wilt laten uitvoeren. Begin met een helder beeld van het einddoel: welk vakbekwaamheidsbewijs of welke deelkwalificatie heeft de medewerker nodig om zijn of haar werk goed te kunnen doen?
Kijk daarna naar het aanbod van opleidingen en modules. Niet elk bouwvak heeft een breed aanbod bij reguliere onderwijsinstellingen. Specialistische vakgebieden zoals voegen, dakdekken, leidekken of kalkzandsteenlijmen zijn minder gangbaar in het reguliere onderwijs, maar worden wel aangeboden via sectorgerichte opleidingsinstituten. Voor deze vakken is een gerichte verkorte bouwopleiding via een praktijkinstituut vaak de enige realistische weg.
Praktische stappen bij het kiezen van een opleiding:
- Bepaal welk beroep of welke taak centraal staat
- Kijk of een volledige opleiding of een losse module passend is
- Controleer op welk NLQF-niveau de opleiding is ingeschaald; dit bepaalt ook de subsidiemogelijkheden
- Ga na of de opleiding wordt aangeboden in de buurt van je bedrijf of werklocatie
- Bespreek met de opleider of het traject aanpasbaar is aan de situatie van de medewerker
Voor nieuwe medewerkers zonder diploma of zij-instromers geldt dat een intakegesprek met de opleider vaak helpt om snel te bepalen welk traject het meest geschikt is. Zo voorkom je dat iemand een opleiding volgt die te breed of juist te smal is voor de functie.
Hoe SVGO – Gaan In De Bouw helpt met het opleiden van bouwpersoneel
Bij SVGO – Gaan In De Bouw bieden we praktijkgerichte opleidingen en leerloopbaanpaden die speciaal zijn ontwikkeld voor de bouw- en infrasector. Of het nu gaat om een zij-instromer, een nieuwe medewerker zonder diploma of een ervaren vakman die wil bijscholen: we stemmen het traject af op de situatie van de medewerker en de behoeften van het bedrijf.
Dit is wat we voor jou als werkgever kunnen betekenen:
- Praktijkgerichte opleidingen en modules die direct aansluiten op het werk
- Leerloopbaanpaden van gemiddeld een half jaar, met slechts 16 dagen directe opleidingstijd
- Begeleiding bij het aanvragen van subsidies zoals de SLIM-subsidie en cao-regelingen
- Erkende vakbekwaamheidsbewijzen op NLQF-niveau
- Opleidingen op locaties door heel Nederland, zo dicht mogelijk bij jouw bedrijf
- Modulair aanbod: stel zelf een traject samen op basis van wat de medewerker al weet en nog nodig heeft
Wil je weten welke opleidingsmogelijkheden voor jouw bouwpersoneel beschikbaar zijn? Neem contact met ons op of bekijk het volledige opleidingsaanbod en ontdek hoe we samen bouwen aan de vakkennis van jouw team.