Een verkorte bouwopleiding werkt door theorie en praktijk te combineren in een compact traject dat aansluit op wat iemand al weet en kan. In plaats van een volledig mbo-programma van twee tot vier jaar, volgt een werknemer alleen de onderdelen die nodig zijn om het vak veilig en vakkundig uit te oefenen. De vragen hieronder geven je een helder beeld van wie er in aanmerking komt, wat zo’n opleiding oplevert en hoe je iemand inschrijft.
Wie komt in aanmerking voor een verkorte bouwopleiding?
Een verkorte bouwopleiding is bedoeld voor mensen die al enige werkervaring hebben of die vanuit een ander beroep de bouw in willen stappen. Er is geen vooropleiding of bouwdiploma vereist. Zowel zij-instromers als bestaande medewerkers van een bouwbedrijf kunnen deelnemen, mits zij tijdens de opleiding praktijkervaring opdoen bij een werkgever in de sector.
In de praktijk gaat het om twee groepen. De eerste groep bestaat uit werknemers die al in dienst zijn bij een bouw- of infrabedrijf maar nog niet over de volledige vakkennis beschikken. De tweede groep bestaat uit zij-instromers: mensen die vanuit een heel ander beroep of sector de overstap naar de bouw willen maken. Denk aan iemand die jarenlang in de logistiek heeft gewerkt en nu in de dakdekkerij of het voegwerk wil starten.
Omdat de opleiding non-formeel is, gelden er geen harde toelatingsdrempels zoals een bepaald opleidingsniveau of een specifiek schooldiploma. Wat wel geldt: je hebt een leerbedrijf nodig dat je praktijkervaring biedt. Zonder werkplek in de sector kun je de opleiding niet afronden.
Hoe lang duurt een verkorte bouwopleiding?
De duur van een verkorte bouwopleiding varieert per vak en per niveau, maar ligt doorgaans tussen de 9 en 30 opleidingsdagen. Dat is aanzienlijk korter dan een regulier mbo-traject. Sommige modules zijn al in een paar dagen te volgen; een volledig vakbekwaamheidstraject duurt gemiddeld enkele maanden.
De kortere duur is mogelijk omdat de opleiding zich richt op de vakspecifieke kern: de kennis en vaardigheden die iemand echt nodig heeft om het werk veilig en zelfstandig te kunnen uitvoeren. Brede algemene vakken die in het reguliere mbo wel aan bod komen, vallen grotendeels buiten het programma.
Hieronder een indicatie van de duur van een aantal opleidingstrajecten:
- Dakdekker niveau 2: 15 opleidingsdagen
- Dakdekker niveau 3: 15 opleidingsdagen
- Basis Dakdekken: 9 opleidingsdagen
- Veilig werken op hoogte (module): 2 opleidingsdagen
- Basiskennis pannendekken (module): 4 opleidingsdagen
Je kunt kiezen voor een volledig opleidingstraject of voor losse modules die je apart volgt. Dat maakt het mogelijk om de opleiding af te stemmen op wat een medewerker al beheerst en wat er nog ontbreekt.
Wat leer je tijdens een verkorte opleiding in de bouw?
Tijdens een verkorte bouwopleiding leer je de vakkennis en praktische vaardigheden die nodig zijn om een specifiek bouwberoep veilig en zelfstandig uit te oefenen. De inhoud verschilt per opleiding, maar bestaat altijd uit een combinatie van theorie en praktijk, waarbij de nadruk ligt op wat je op de werkvloer direct kunt toepassen.
De theorieonderdelen worden verzorgd door een vakdocent en behandelen onderwerpen zoals materiaalleer, bouwfysica, veiligheidsregels en relevante wet- en regelgeving. De praktijkonderdelen worden gegeven door ervaren leermeesters en vinden plaats in een opleidingswerkplaats of op de bouwplaats zelf.
Afhankelijk van het gekozen beroep of de gekozen module komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod:
- Veilig werken op hoogte en het gebruik van materieel
- Vakspecifieke technieken, zoals pannendekken, voegen of isoleren
- Dakdoorbrekingen, aansluitingen en zinkwerk
- Energiesystemen op het dak en duurzame toepassingen
- Bouwfysica, geluid en brand (bij niveau 3)
De opleidingen zijn opgebouwd vanuit de bedrijfstakkwalificatiestructuur (BKS) van de bouw- en infrasector. Dat betekent dat de inhoud aansluit op wat de sector zelf als minimale vakbekwaamheid beschouwt.
Wat kost een verkorte bouwopleiding voor een werkgever?
De kosten van een verkorte bouwopleiding bestaan uit twee delen: opleidingskosten en examenkosten. De opleidingskosten dekken onder andere de inzet van een theoriedocent en praktijkinstructeur, lesmateriaal, gebruik van de opleidingslocatie en het benodigde materieel. De examenkosten omvatten de examinator, toezicht, locatie en de officiële kwaliteitsborging en certificering.
De exacte kosten verschillen per opleiding en per niveau. Het is daarom verstandig om vooraf een offerte op te vragen die aansluit op de specifieke situatie van je medewerker.
Wat de kosten voor werkgevers aantrekkelijker maakt, is dat er subsidies beschikbaar zijn voor veel van deze opleidingen. Welke subsidies van toepassing zijn, hangt onder andere af van de cao waaronder het bedrijf valt. De meest relevante cao’s in dit verband zijn de cao Bouw & Infra en de cao Hellende Daken. Daarnaast zijn er cao-onafhankelijke regelingen, zoals:
- SLIM-subsidie (Stimuleringsregeling leren en ontwikkelen in mkb-ondernemingen)
- Regiospecifieke subsidies, afhankelijk van de provincie of gemeente waar het bedrijf gevestigd is
Het loont om deze mogelijkheden te verkennen voordat je een medewerker inschrijft. Subsidies kunnen een aanzienlijk deel van de opleidingskosten dekken.
Welk certificaat of diploma levert een verkorte bouwopleiding op?
Een verkorte bouwopleiding levert geen regulier mbo-diploma op, maar een NLQF-ingeschaald vakbekwaamheidsbewijs. Dit is een officieel erkend bewijs van vakbekwaamheid op niveau 2 of 3 binnen het Nederlands Kwalificatieraamwerk (NLQF). Het toont aan dat een medewerker het vak veilig en kundig kan uitoefenen.
Het NLQF telt acht niveaus, van basiseducatie tot universitair niveau. Een vakbekwaamheidsbewijs op niveau 2 of 3 geeft werkgevers, opdrachtgevers en collega’s direct inzicht in wat iemand kan en op welk niveau. Voor zzp’ers in de bouw biedt het bovendien de mogelijkheid om hun kwalificaties aantoonbaar te maken richting opdrachtgevers.
Belangrijk om te weten: het vakbekwaamheidsbewijs houdt de deur naar verdere kwalificatie open. Via een EVC-traject (Erkenning van Verworven Competenties) kun je op basis van dit bewijs alsnog een regulier mbo-diploma behalen, mocht dat later wenselijk zijn. De verkorte opleiding sluit dus niet af, maar biedt juist een vertrekpunt voor verdere ontwikkeling.
De kwaliteit van de bewijzen wordt bewaakt door de Stichting Examenkamer, die regelmatig audits uitvoert. Dat geeft zekerheid over de waarde van het behaalde certificaat.
Hoe schrijf je een werknemer in voor een verkorte bouwopleiding?
Een werknemer inschrijven voor een verkorte bouwopleiding doe je door contact op te nemen met een erkend opleidingsinstituut dat opleidingen aanbiedt binnen de bedrijfstakkwalificatiestructuur van de bouw- en infrasector. Samen bepaal je welke opleiding of module het beste aansluit op de situatie van de medewerker en welke subsidies van toepassing zijn.
Praktisch gezien verloopt het proces doorgaans in een aantal stappen:
- Inventariseer de leerbehoefte: Welke kennis en vaardigheden mist de medewerker nog? Is een volledige opleiding nodig of volstaat een losse module?
- Kies de juiste opleiding: Selecteer het passende beroep, niveau en opleidingsvorm op basis van de functie en het leerdoel. Bekijk bijvoorbeeld de mogelijkheden voor timmeren of andere vakrichtingen.
- Controleer subsidies: Bekijk welke cao van toepassing is en welke subsidies aangevraagd kunnen worden voor de gekozen opleiding.
- Zorg voor een werkplek: De medewerker heeft praktijkervaring nodig bij een erkend leerbedrijf. Als werkgever vervul je die rol zelf.
- Schrijf in en plan de startdatum: Na inschrijving ontvang je informatie over de planning, locatie en benodigde materialen.
Opleidingen worden op diverse locaties in Nederland aangeboden, waardoor de reisafstand voor de meeste bedrijven beperkt blijft. Zowel volledige trajecten als losse modules zijn in te plannen, wat het makkelijker maakt om de opleiding te combineren met het gewone werk.
Hoe SVGO – Gaan In De Bouw helpt met verkort opleiden in de bouw
Wij bieden praktijkgerichte opleidingen voor een breed scala aan bouwberoepen, speciaal ontwikkeld voor werknemers die snel en gericht vakbekwaam willen worden. Of het nu gaat om een zij-instromer die het vak wil leren of een bestaande medewerker die zijn kennis wil uitbreiden: we stemmen het traject af op de situatie.
Wat we bieden:
- Erkende vakbekwaamheidsbewijzen op NLQF-niveau 2 en 3, gedragen door de sector
- Opleidingen voor uiteenlopende bouwberoepen, van dakdekken en voegen tot isoleren en kalkzandsteenlijmen
- Flexibele trajecten: kies een volledige opleiding of volg losse modules op maat
- Begeleiding bij subsidies, zodat je optimaal gebruikmaakt van beschikbare regelingen
- Kwaliteitsborging onder toezicht van de Stichting Examenkamer
Wil je weten welke opleiding het beste past bij jouw medewerker of bij jouw eigen situatie als zij-instromer? Bekijk het volledige overzicht van opleidingen of neem direct contact op met SVGO – Gaan In De Bouw voor persoonlijk advies over het juiste opleidingstraject.