Als volwassene omscholen naar de bouw is goed mogelijk, ook zonder vooropleiding of ervaring in de sector. Via een praktijkgerichte bouwopleiding leer je een vak terwijl je werkt, en dat in een aanzienlijk kortere tijd dan via een reguliere mbo-opleiding. De bouwsector heeft dringend behoefte aan nieuwe vakmensen, wat zij-instromers op dit moment een sterke positie geeft op de arbeidsmarkt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over omscholen naar de bouw als volwassene.
Welke bouwvakken zijn geschikt voor zij-instromers?
Veel bouwvakken zijn goed toegankelijk voor zij-instromers, ook zonder technische achtergrond. Bekende beroepen zoals timmerman, metselaar en dakdekker zijn populair, maar ook gespecialiseerde vakken zoals voeger, leidekker, isolatiespecialist en kalkzandsteenlijmer bieden goede instroommogelijkheden voor mensen die de stap vanuit een ander beroep willen maken.
De bouwsector is breder dan veel mensen denken. Naast de traditionele bouwberoepen groeit de vraag naar vakmensen die werken aan energietransitie, isolatie en duurzame renovatie. Juist in deze gespecialiseerde vakgebieden is de vraag naar personeel groot en is er nog weinig concurrentie van mensen met een reguliere opleiding.
Bij het kiezen van een vak is het verstandig om te kijken naar:
- Jouw fysieke mogelijkheden en voorkeuren (werken op hoogte, buiten, met je handen)
- De vraag naar vakmensen in jouw regio
- De lengte van het opleidingstraject dat bij jouw situatie past
- Of je al een bedrijf hebt gevonden waar je praktijkervaring kunt opdoen
Hoe lang duurt een omscholing naar de bouw?
Een omscholing naar de bouw duurt, afhankelijk van het vak en het niveau, doorgaans enkele weken tot enkele maanden. Praktijkgerichte bouwopleidingen zijn opgebouwd uit modules van soms slechts één tot vijftien dagen per onderdeel, waardoor je snel inzetbaar bent en niet jarenlang hoeft te studeren.
Ter vergelijking: een reguliere mbo-opleiding duurt twee tot vier jaar. Een verkorte bouwopleiding voor zij-instromers is veel compacter, omdat de focus ligt op de vakkennis die je daadwerkelijk nodig hebt op de werkvloer. Theorie en praktijk wisselen elkaar af, en je bouwt direct bruikbare vaardigheden op.
Een voorbeeld van hoe zo’n traject eruitziet:
- Een opleiding tot dakdekker op niveau 2 bestaat uit circa 15 trainingsdagen
- Een opleiding tot leidekker op niveau 2 telt eveneens 14 dagen aan theorie en praktijk
- Losse modules, zoals veilig werken op hoogte, zijn al in één dag af te ronden
Je kunt modules ook stap voor stap volgen naast je werk, zodat je het leertraject aanpast aan jouw eigen tempo en situatie.
Wat zijn de toelatingseisen voor een bouwopleiding als volwassene?
Voor de meeste praktijkgerichte bouwopleidingen zijn geen formele diploma-eisen van toepassing. Je hoeft geen mbo-diploma of specifieke vooropleiding te hebben om te starten. Wat wel nodig is, is een leerbedrijf dat bereid is je praktijkervaring te laten opdoen tijdens de opleiding.
Dit betekent dat je als zij-instromer of iemand zonder bouwdiploma toch gewoon kunt starten, mits je een werkgever of bedrijf hebt dat je begeleidt op de werkvloer. In de praktijk betekent dit dat je óf al in dienst bent bij een bouwbedrijf, óf eerst een bedrijf zoekt dat bereid is je aan te nemen als lerende medewerker.
Wat werkgevers en opleidingsinstituten wel van je verwachten:
- Motivatie en bereidheid om te leren
- Fysieke geschiktheid voor het beroep
- Beschikbaarheid voor zowel de theoretische als praktische onderdelen van de opleiding
Hoe vind je een leerbedrijf in de bouw als zij-instromer?
Als zij-instromer in de bouw vind je een leerbedrijf het effectiefst door direct contact te zoeken met aannemers en gespecialiseerde bouwbedrijven in jouw regio. Veel bouwbedrijven kampen met een personeelstekort en staan open voor gemotiveerde mensen die bereid zijn het vak te leren, ook als ze nog geen ervaring hebben.
Praktische manieren om een leerbedrijf te vinden:
- Benader bouwbedrijven rechtstreeks via hun website of telefonisch, ook als ze geen vacature hebben geplaatst
- Zoek via brancheorganisaties en regionale netwerken in de bouw- en infrasector
- Neem contact op met een arbeidsmarktadviseur van een organisatie als Stichting JIJ in de Bouw & Infra, die je kan koppelen aan bedrijven die zij-instromers zoeken
- Vraag bij een opleidingsinstituut of zij contacten hebben met erkende leerbedrijven
Houd er rekening mee dat een leerbedrijf niet alleen een werkplek is, maar ook de plek waar je de praktijkervaring opdoet die nodig is voor je opleiding. Kies daarom een bedrijf dat actief is in het vakgebied dat jij wilt leren.
Wat verdien je tijdens en na een omscholing in de bouw?
Tijdens een omscholing in de bouw verdien je doorgaans een salaris op basis van de cao Bouwnijverheid, afhankelijk van je leeftijd, ervaringsniveau en de afspraken met je werkgever. Na het afronden van een erkende bouwopleiding stijgt je salaris mee met je vakbekwaamheid en de functieschaal die daarbij hoort.
De bouw kent een duidelijke loonstructuur via de cao. Als beginnend medewerker start je in een lagere functieschaal, maar zodra je een erkend vakbekwaamheidsbewijs hebt behaald, kun je doorgroeien naar een hoger schaalniveau. Dit maakt een verkorte bouwopleiding ook financieel aantrekkelijk: je investeert relatief weinig tijd en vergroot daarmee snel je verdiencapaciteit.
Een paar relevante punten over inkomen in de bouw:
- De bouwsector heeft een cao met vaste schaalsystemen, waardoor je weet waar je aan toe bent
- Met een NLQF-ingeschaald vakbekwaamheidsbewijs kun je aantoonbaar maken welk niveau je hebt bereikt
- Als zzp’er in de bouw kun je met een erkend certificaat makkelijker opdrachten binnenhalen en hogere tarieven vragen
Welke opleiding past bij jouw situatie in de bouw?
Welke bouwopleiding het beste bij jou past, hangt af van het vak dat je wilt leren, je beschikbare tijd en of je al werkzaam bent bij een bouwbedrijf. Voor de meeste zij-instromers is een modulaire praktijkopleiding op niveau 2 of 3 de meest logische keuze: compact, praktijkgericht en direct toepasbaar.
Om de juiste keuze te maken, loont het om jezelf de volgende vragen te stellen:
- Wil ik een breed inzetbaar bouwvak leren, of juist een gespecialiseerd vakgebied?
- Heb ik al een werkgever, of moet ik dat nog regelen?
- Hoeveel tijd per week kan ik vrijmaken voor opleiding naast mijn werk?
- Wil ik uiteindelijk in loondienst werken of als zelfstandige?
Iemand die fulltime bij een aannemer werkt en snel inzetbaar wil zijn, kiest anders dan iemand die vanuit een totaal andere sector de overstap maakt en nog een leerbedrijf moet vinden. Beide situaties zijn goed te begeleiden via een passend leertraject.
Zo helpt SVGO – Gaan in de Bouw bij omscholen naar de bouw
Wij bieden praktijkgerichte bouwopleidingen die speciaal zijn ontwikkeld voor mensen die het vak willen leren via werken en leren. Of je nu als zij-instromer de bouw in wilt, of als werkgever een nieuwe medewerker wilt opleiden: wij bieden een concreet en erkend traject dat aansluit op jouw situatie.
Wat wij bieden:
- Modulaire opleidingen voor vakken zoals dakdekken, leidekken, voegen en isolatie, afgestemd op wat jij nodig hebt
- NLQF-ingeschaalde vakbekwaamheidsbewijzen, erkend door de sector en getoetst via onafhankelijke examinering
- Begeleiding bij het vinden van een passend leertraject, ook als je nog niet zeker weet welk vak bij je past
- Ondersteuning bij subsidies, zoals de SLIM-scholingssubsidie waarmee werkgevers tot 90% van de opleidingskosten vergoed kunnen krijgen
- Opleidingen op diverse locaties door heel Nederland, zodat reizen geen drempel hoeft te zijn
Ben je klaar om de stap te zetten? Bekijk het volledige opleidingsaanbod van SVGO – Gaan in de Bouw en ontdek welke opleiding bij jouw situatie past. Heb je vragen of wil je weten wat er mogelijk is? Neem dan contact op via info@gaanindebouw.nl en we kijken samen naar de beste route voor jou.